Je niet oké voelen begint al heel vroeg

Is je niet oké voelen inherent aan het leven zelf? Dat is de vraag. Volgens de Nederlandse Lisette Schuitenmaker kiest de mens al in zijn eerste levensjaar uit slechts twee conclusies, die het fundament vormen voor het verdere leven. Sommigen onder ons nemen de twee conclusies zelfs tegelijk. Dat is pas een flinke start!

Bij Wilhelm Reich (psychiater en leerling Freud) heten ze ‘karakterdefensie-structuren’. Bij Lisette Schuitenmaker heten ze ‘kindconclusies’. Het zijn conclusies, interpretaties over onszelf en onze omgeving, die we trekken als zuigeling, baby, peuter, kleuter en jong kind, in die volgorde. Deze conclusies zullen de basis vormen voor ons latere denken en doen als volwassene. Het gaat om slechts vijf conclusies, en we nemen ze in deze volgorde:

  1. Ik ben niet welkom, ik moet hier weg
  2. Er is niet genoeg, ik ben niet genoeg
  3. Jij je zin! Dan houd ik me wel koest
  4. Ik mag nooit meer verliezen
  5. Ik moet me gedragen

Als pasgeborene, jawel, in het eerste levensjaar al, kiezen we conclusie 1 of 2, en soms 1 èn 2. Als perfectionisme-coach merk je dat de kiem waarop het patroon later kan gedijen al héél vroeg aanwezig is. Want ‘ik ben niet genoeg’ is eigenlijk hetzelfde als ‘ik voel me niet oké, ik ben niet oké’ in onze terminologie. Alles wat zich nadien zal voordoen, wordt als het ware getoetst aan die fundamentele overtuiging in het onderbewuste. Het kind ziet zich keer op keer bevestigd in zijn niet-oké-zijn. Het wordt een selffulfilling prophecy.
Ook al is het besef er nog niet, het is helemaal geen fijn gevoel om met die basisovertuiging opgescheept te zitten. Het is zonder meer een natuurlijke reflex, een instinct misschien, om de beperkingen van die overtuiging niet te willen voelen, door ze te compenseren.

Je spreekt jezelf toe en je zegt tegen je onderbewuste: ik wil dat niet, ik ga me met hand en tand verdedigen, ik kies wel een strategie om dat niet langer te hoeven voelen. Dit wordt letterlijk een ‘overlevingsstrategie’ want we blijken namelijk allemaal een voorkeur te hebben voor een strategie die naadloos aansluit bij onze identiteit. Hier komt het perfectionisme tot volle wasdom: ik kan het zelf niet, dus zeg me dat ik oké ben, zeg me dat het goed is zoals ik ben. Dat is een identiteitsuitspraak.

De gedachte (niet oké) vuurt het gevoel aan (onbehagen, rusteloosheid, enz.) en dit leidt tot een onbehaaglijk en rusteloos zoeken naar bevestiging, soms levenslang. Wat je niet beseft, is dat je jezelf tot ‘levenslang’ veroordeelt.

Dit brengt me bij volgende kwinkslag. Een confronterende burn-out, depressie of andere ingrijpende levensgebeurtenis kan alsnog een bevrijding zijn, namelijk een vroegtijdige vrijlating uit de levenslange gouden kooi. (LVDS)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.