Wat is de onderliggende drijfveer?

De basis van perfectionisme is angst!

Nadelig, ongezond of overdreven perfectionisme kan leiden tot een hoop ellende. Omdat het zo’n onbewust patroon is, komen de meesten er pas achter als het water hen aan de lippen staat, en dan nog! Sommigen botsen keihard tegen de eigen grenzen aan, zitten bijvoorbeeld middenin een burn-out, of ontdekken de ware toedracht pas nadat een tweede burn-out heeft toegeslagen. Anderen raken zo in de ban van allerlei angsten dat ze nog nauwelijks een normaal (lees: rustig, gelukkig) leven kunnen leiden. Aangezien de nacht de spiegel is van de dag, beleven ze menig slapeloze nacht, waardoor de druk op de ketel alleen maar groter wordt.

ANGSTEN, het grote woord is eruit. In meervoud! De meest fundamentele oorzaak van het patroon van perfectionisme is angst… in al zijn vormen. Bijvoorbeeld: angst om de beste te zijn, angst om te slagen, of juist omgekeerd: angst om de slechtste te zijn. Angst om op te vallen, angst om niet op te vallen, angst voor verantwoordelijkheid, angst om af te gaan, om te falen, angst om afgewezen te worden,… Ga bij jezelf te rade en vul maar verder aan. Grosso modo onderscheiden we drie angsten die aan de basis liggen van perfectionisme:

  1. Angst om te falen, om fouten te maken
  2. Angst om de zekerheid, de controle, te verliezen
  3. Angst om niet gewaardeerd te worden, om afgewezen te worden

Als copingstrategie, je eigen manier om met die angsten om te gaan, ga je bepaalde dingen overcompenseren. Bijvoorbeeld: uit angst om te falen overdrijf je het tonen van je deskundigheid. Uit angst om de controle te verliezen, besteed je ontzettend veel tijd aan je agenda, aan studeren, lezen, internetten,… Je móet alles plannen en laat niets aan het toeval over. Uit angst niet gewaardeerd, niet gezien te worden, geef je weinig ruimte aan anderen en zoek je voortdurend naar bevestiging. Zie mij, zie mij graag… dat is de bottomline.

Een niet-aflatende behoefte aan bevestiging is de onderliggende drijfveer. Het boek van Marcel Hendrickx draagt niet toevallig de titel ‘Zeg me dat ik oké ben’. Het is de rode draad: zeg het mij want ik ben niet (meer) in staat mezelf graag te zien… Aangezien deze drijfveer onbewust aan het werk is, blijk je niet in staat eraan te ontsnappen. Het voelt aan als een ‘moeten’, en dat moeten is er bijna altijd. Het is sterker dan jezelf.